وضعیت اسف‏بار ورزش در ایران

اولین نکته‏ای که در بحث ورزش در ایران به چشم می‏آید محروم بودن نیمی از جامعه از ورزش و امکانات ورزشی است، ضمن آن که نیمه‏ی دیگر جامعه نیز از امکانات مناسبی برای ورزش کردن برخوردار نیست. نتایج این کمبودها نیز به خوبی در المپیک پکن قابل مشاهده است و به هیچ وجه هم جای تعجب یا گله کردن ندارد که چرا در المپیک با چنین نتایج ضعیفی روبرو شدیم. با این وضع ورزش اگر با موفقیت روبرو می‏شدیم باید تعجب می‏کردیم. کشورهایی در المپیک و مسابقات بین‏المللی صاحب مدال و مقام می‏شوند که سرمایه‏گذاری‏های صحیح و اصولی در زمینه‏ی ورزش انجام داده باشند. عوامل بسیاری در به موفقیت رسیدن ورزش یک کشور دخیل هستند که برخی از مهم‏ترین این عوامل این‏ها هستند:

سرمایه‏گذاری صحیح و هدف‏مند بر روی ورزش کودکان و نوجوانان، کشف استعدادهای جوان و نوجوان و پرورش این استعدادها به نحو اصولی، فراهم آوردن امکانات ورزشی به گونه‏ای که به سادگی در دسترس همگان قرار داشته باشد، برگزاری منظم مسابقات داخلی و شرکت در مسابقات بین‏المللی، پرداختن رسانه‏ها به ورزش به گونه‏ای که فقط چند رشته‏ی ورزشی مورد توجه نباشند، امکان ایجاد کسب درآمد برای ورزشکاران رشته‏های مختلف به طوری که ورزشکار مجبور نباشد برای گذراندن زندگی خود شغلی به جز شغل ورزشی خود داشته باشد، فراهم کردن امکان کسب درآمد از تبلیغات برای ورزشکاران، توجه جدی به ورزش مدارس و دانشگاه‏ها، پرداختن به ورزش‏های پایه، استخدام معلمان تربیت بدنی مجرب برای مدارس تا شاگردان در زنگ ورزش بدون هیچ نظارتی فقط به فوتبال یا والیبال نپردازند و رشته‏های دیگر نیز مورد توجه قرار داشته باشد و به آن‏ها نیز پرداخته شود، قرار گرفتن مدیران ورزشی به جای مدیران نظامی در راس مدیریت باشگاه‏ها، استفاده از مربیان مجرب و شناخته‏شده‏ی خارجی برای بالا بردن سطح کیفی ورزش‏های گوناگون، فراهم کردن امکان شرکت مربیان داخلی در کلاس‏های بین‏المللی و صدها و هزاران عامل دیگر که بر کیفیت ورزش ایران تاثیرگذار هستند.

متاسفانه در ایران توجه فقط بر روی چند رشته‏ی معدود متمرکز شده که عبارت‏اند از: فوتبال، کشتی، ورزش‏های رزمی، وزنه‏برداری، والیبال و نهایتا چند رشته‏ی دیگر. با این وضع شخصی که جذب رشته‏ی ژیمناستیک یا اسب‏سواری یا شنا یا صدها رشته‏ی دیگر شده با چه انگیزه‏ای باید به ورزش مورد علاقه‏ی خود بپردازد؟ وقتی که مثلا حتی فینال مسابقات ژیمناستیک کشور از تلویزیون پخش نمی‏شود، مطبوعات خبرهای آن را یا درج نمی‏کنند و یا به ذکر یک خبر دو خطی اکتفا می‏کنند، ورزشکار درآمد مناسبی هم که ندارد، امکانات و بودجه‏ی مناسبی هم که در اختیار فدراسیون‏های این رشته‏ها قرار نمی‏گیرد، بنابراین قهرمانان این رشته‏ها نه در سطح جامعه معروف می‏شوند، نه از لحاظ مادی در سطح مطلوبی قرار می‏گیرند و نه شانسی برای مطرح شدن در سطح قاره و جهان پیدا می‏کنند، پس هیچ‏کدام از محرک‏های شهرت، ثروت و افتخار قهرمانی برای این ورزشکاران وجود ندارد. با این وصف اگر یکی از این افراد بتواند خود را حتی در سطح آسیا مطرح کند بسیار جای تعجب و تحسین دارد. برخی از رشته‏های ورزشی نیز که اصولا در ایران وجود ندارند که یا به دلیل کمبود امکانات است و یا به دلیل مغایرت با موازین شرعی. مثال کمبود امکانات می‏تواند لژسواری باشد و مثال مغایرت با موازین شرعی شامل رشته‏های ورزشی بانوان می‏شود که با حجاب کامل اسلامی نمی‏توان به آن‏ها پرداخت که متاسفانه تقریبا تمام رشته‏های ورزشی را شامل می‏شود و بنابراین کل جامعه بانوان کشور را از ورزش محروم می‏کند و یا اگر هم در ایران در داخل سالن‏های سرپوشیده و با لباس‏های پوشیده و یا حتی با لباس‏های ورزشی قادر به ورزش کردن باشند حداقل از حضور در میادین ورزشی بین‏المللی محروم هستند و فقط در رشته‏های معدودی مثل تیراندازی، تکواندو و شطرنج امکان حضور در رقابت‏های خارجی را پیدا می‏کنند.

بحث راجع به ورزش طولانی‏تر از این چند سطر است اما به طور خلاصه می‏توان گفت خروج از این وضعیت اسف‏بار به دو عامل عمده بستگی دارد، مدیریت صحیح و بودجه کافی.